Zelf een radiatorombouw maken

Een radiatorombouw maken is de snelste manier om een kale paneelradiator uit het zicht te halen zonder de verwarming aan te passen. De ombouw is een eenvoudige kast zonder achterwand en bodem: een blad, twee zijkanten en een open voorkant. De meeste twijfel gaat over warmte, en die is terecht. Een ombouw die de radiator insluit, houdt warmte vast die de kamer in had gemoeten. Geef je de lucht de ruimte, dan merk je daar in de praktijk weinig van. Een werkplaats heb je niet nodig, want het plaatmateriaal laat je op maat zagen. Reken op een dag, inclusief droogtijd van de verf.

Tijdsduur

4 tot 6 uur, plus droogtijd

Kosten

€50 tot €150

Werkwijze

Plaatmateriaal op maat laten zagen

Zo houd je de warmte in de kamer

Een radiator verwarmt een kamer vooral door luchtcirculatie: koude lucht stroomt onderin langs de radiator, warmt op en stijgt aan de bovenkant de kamer in. Wie een ombouw voor de verwarming maakt, moet die stroom vrijhouden. Vier regels bepalen of dat lukt

  • Bovenkant: open laten of voorzien van sleuven of een rooster, want warme lucht moet omhoog weg kunnen
  • Onderkant: minimaal 5 centimeter vrij tussen vloer en ombouw, zodat koude lucht de radiator bereikt
  • Voorkant: zoveel mogelijk open oppervlak, met een rooster, lamellen of latten met ruime tussenruimte
  • Speling: minimaal 5 centimeter lucht tussen radiator en ombouw, aan alle kanten

Let ook op de thermostaatkraan. De voeler in de kop van de kraan meet de temperatuur op die plek. Zit de kraan binnen de ombouw, dan meet hij de warme lucht rond de radiator in plaats van de temperatuur in de kamer, en sluit hij eerder dan je wilt. Zorg daarom dat de

Welke soorten roomdividers zijn er

Er zijn vier vormen, en de keuze bepaalt de hele klus.

De vaste lattendivider is de bekendste en de meest gevraagde. Verticale latten tussen een boven- en onderbalk, geklemd of geschroefd tussen vloer en plafond. Hij is stabiel, oogt strak en filtert licht in plaats van het tegen te houden.

Het vrijstaande kamerscherm is de mobiele variant. Twee of drie panelen op scharnieren die je kunt inklappen en verplaatsen. Je maakt hem liggend, hij hoeft nergens aan vast en je kunt hem meenemen als je verhuist. Wel minder stabiel, dus niet de keuze in een huis met jonge kinderen.

De open kast als divider combineert afscheiding met opbergruimte. Zwaarder werk, maar je krijgt er een functie bij, en hij schermt aanzienlijk meer af dan een lattenwand.

Het gordijn of de vouwwand is de goedkoopste en snelste route, en de enige die je volledig kunt wegschuiven als je de ruimte weer open wilt. Voor uitgewerkte zone-indelingen in een open plattegrond biedt de woonkamer inspiratie van Decomall bruikbare voorbeelden.

kop door een uitsparing naar buiten steekt, of kies een thermostaatkop met een losse voeler die je buiten de ombouw plaatst.

Radiatorfolie op de muur achter de radiator helpt alleen in een specifieke situatie: bij een radiator tegen een buitenmuur die niet of matig geïsoleerd is. Volgens Milieu Centraal bespaar je daar tot 10 m³ gas per vierkante meter folie per jaar. Tegen een binnenmuur of een goed geïsoleerde buitenmuur levert folie weinig op.

De juiste maten voor een radiatorombouw

Meet de radiator op inclusief de thermostaatkraan en de leidingen. Tel daar de speling bij op.

  • Breedte: de radiator plus 10 centimeter, dus 5 centimeter aan elke kant
  • Hoogte: de radiator plus 10 tot 15 centimeter aan de bovenkant en 5 tot 10 centimeter vrij aan de onderkant
  • Diepte: de diepte van de radiator vanaf de muur plus 3 tot 5 centimeter luchtruimte

Een radiator van 80 centimeter breed, 60 centimeter hoog en 10 centimeter diep krijgt zo een ombouw van ongeveer 90 bij 75 centimeter, met een diepte van 15 tot 18 centimeter. Hangt de radiator in een smalle gang, houd de diepte dan zo beperkt mogelijk; bij een kleine hal inrichten telt elke centimeter doorloopruimte. Noteer ook de plek van de aanvoer- en retourleiding en van de kraan, want daar komen uitsparingen.

Welk materiaal en welke voorkant

MDF van 18 millimeter is de meest gebruikte keuze voor het blad en de zijkanten. Het zaagt schoon, trekt niet krom en levert na het lakken een strak oppervlak. Massief vuren of grenen kan ook, maar hout werkt door de wisselende warmte. Houd daarom ruime speling aan en werk alle kanten af. Vermijd kunststof onderdelen die door warmte kunnen vervormen.

De voorkant bepaalt de uitstraling en de warmteafgifte. Een geperforeerde MDF-plaat geeft een klassiek beeld en is kant-en-klaar te koop. Verticale lamellen ogen strak en passen bij de rust van een Japandi stijl woonkamer. Horizontale latten met een centimeter tussenruimte geven een warme, landelijke uitstraling, zoals bij het landelijke woonkamer inrichten. Kies bij een geperforeerde plaat een patroon met grote openingen, want een plaat met kleine gaatjes houdt meer warmte tegen.

Een radiatorombouw als vensterbank

Hangt de radiator onder een raam, dan kan het blad van de ombouw de vensterbank vervangen. Raam en radiator vormen dan één geheel. Maak het blad 25 tot 30 centimeter diep en laat het aansluiten op het kozijn. Neem de vorm van het kozijn over met een profielaftaster of een mal van karton, en zaag die contour uit met de decoupeerzaag.

Een dicht blad over de volle breedte blokkeert de warme lucht die omhoog wil. Frees of zaag daarom een of twee lange sleuven in het blad, boven de radiator. Houd tussen de bovenkant van de radiator en de onderkant van het blad minimaal 10 centimeter vrij. Gordijnen die tot op de vensterbank vallen, zijn daarbij beter dan gordijnen die over de ombouw heen tot de vloer hangen.

Dit heb je nodig

Materialen

  • MDF van 18 millimeter voor blad en zijkanten, op maat gezaagd
  • Geperforeerde plaat, lamellen of latten voor de voorkant
  • Latten van 25 bij 18 millimeter voor het frame van de voorkant
  • Houtlijm en schroeven van 3,5 bij 30 millimeter
  • MDF-primer en acryllak
  • Magneetsnappers om de voorkant afneembaar te maken

Gereedschap

  • Accuboormachine met houtboren en schroefbits
  • Decoupeerzaag voor uitsparingen en sleuven
  • Winkelhaak, waterpas en rolmaat
  • Schuurblok met korrel 120 en 180
  • Kleine lakroller en kwast
  • Stofmasker FFP2 voor het zagen en schuren van MDF

Zelf een radiatorombouw maken in zes stappen

Stap 1: meet op en maak een zaaglijst

Teken de ombouw uit met de buitenmaten, de plek van de kraan en de leidingen, en de openingen in blad en voorkant. Werk de tekening om tot een zaaglijst met de exacte maat van elk onderdeel. De zijkanten zijn even hoog als de ombouw min de dikte van het blad.

Stap 2: laat het plaatmateriaal op maat zagen

Lever de zaaglijst aan bij een zaagservice. Machinaal gezaagde delen zijn haaks en exact gelijk van maat, en dat maakt het in elkaar zetten eenvoudig. Het werkt op dezelfde manier als bij zelf een tv meubel maken.

Stap 3: zaag de uitsparingen voor leidingen en kraan

Teken de uitsparingen af op de zijkanten, op de plek van de leidingen en de thermostaatkraan. Boor een startgat en zaag de uitsparing uit met de decoupeerzaag. Maak elke uitsparing 5 tot 10 millimeter ruimer dan de leiding, zodat je de ombouw kunt plaatsen zonder iets te forceren

Stap 4: zet de ombouw in elkaar

Leg het blad plat en bevestig de twee zijkanten eronder met lijm en schroeven, haaks en voorgeboord. Je hebt nu een omgekeerde U. Bouw daarna een frame van latten voor de voorkant en bevestig daar de plaat, lamellen of latten op. Controleer met de winkelhaak of alle hoeken haaks zijn.

Stap 5: verf de ombouw

Schuur alle vlakken licht met korrel 120. Breng een laag MDF-primer aan, want zonder primer zuigt MDF de lak op en krijg je vlekken. Schuur na het drogen licht tussen met korrel 180 en lak in twee lagen. Geef de kopse kanten van het MDF extra aandacht.

Stap 6: plaats de ombouw afneembaar

Schuif de ombouw over de radiator en controleer of er aan alle kanten minimaal 5 centimeter lucht is. Bevestig de ombouw niet permanent. Een radiator moet bereikbaar blijven om te ontluchten, schoon te maken en te onderhouden. Laat de ombouw los tegen de muur staan, of zet hem vast met twee hoekijzers bovenin die je met een paar schroeven losmaakt. Maak de voorkant afneembaar met magneetsnappers.

Liever kant-en-klaar: een radiatorombouw van Radiatorloods

Geen tijd of zin om te zagen en te lakken? Een kant-en-klare radiatorombouw van Radiatorloods plaats je zonder gereedschap. De stalen ombouwen worden met magneten bevestigd, zodat je geen leidingen hoeft te verleggen of de radiator hoeft te vervangen. Ze zijn verkrijgbaar in wit en zwart, met een vlakke of gestreepte voorkant, in hoogtes van 30 tot 90 centimeter en breedtes van 40 tot 300 centimeter. De modellen hebben openingen voor ventilatie en zijn uit voorraad leverbaar. Bekijk ook het aanbod van Radiatorloods bij Decomall als je de radiator zelf wilt vervangen.

Aan de slag met jouw radiatorombouw

Het bouwen is de eenvoudigste stap van een DIY radiatorombouw. Of hij goed werkt, bepaal je in het ontwerp: open boven en onder, voldoende speling, een kraan die de kamertemperatuur meet en een ombouw die je kunt weghalen. Leg die punten vast voordat je het plaatmateriaal bestelt. Wil je de kant-en-klare ombouwen en radiatoren eerst in het echt zien? Kom dan langs in de showroom in Alblasserdam.

Veelgestelde vragen over een radiatorombouw maken

Wat zijn de nadelen van een radiatorombouw?

De nadelen zijn minder warmteafgifte bij een te dichte ombouw en een thermostaatkraan die verkeerd meet als hij binnen de ombouw zit. Een vaste ombouw maakt ontluchten en schoonmaken ook lastiger.

Welke materialen zijn geschikt voor een radiatorombouw?

MDF van 18 millimeter is het meest geschikt voor blad en zijkanten. Voor de voorkant gebruik je een geperforeerde plaat, lamellen of latten. Vermijd kunststof dat door warmte kan vervormen.

Welk hout gebruik je voor een radiatorombouw?

Voor massief hout kies je vuren of grenen. Hout werkt door de warmte, dus houd ruime speling aan en werk alle kanten af met lak.

Hoeveel afstand moet er zitten tussen radiator en vensterbank?

Houd minimaal 10 centimeter vrij tussen de bovenkant van de radiator en de onderkant van de vensterbank, en zorg voor sleuven in het blad.

Kun je een vensterbank op een radiatorombouw maken?

Het blad van de ombouw doet dienst als vensterbank als je het 25 tot 30 centimeter diep maakt en laat aansluiten op het kozijn. Sleuven in het blad laten de warme lucht door.

Heeft folie achter de radiator zin?

Radiatorfolie heeft zin bij een radiator tegen een buitenmuur die niet of matig geïsoleerd is. Volgens Milieu Centraal bespaar je daar tot 10 m³ gas per vierkante meter folie per jaar.

Hoe verberg je een radiator zonder ombouw?

Zonder ombouw verberg je een radiator met een voorplaat die je met magneten op de radiator bevestigt, of door de radiator in dezelfde kleur als de muur te verven met radiatorlak.

Moet een radiatorombouw aan de muur vast?

Een radiatorombouw staat bij voorkeur los of zit vast met losneembare hoekijzers. Zo blijft de radiator bereikbaar voor ontluchten en onderhoud.

Wat kost een radiatorombouw zelf maken?

Een standaardombouw van 90 bij 75 centimeter kost €50 tot €150 aan materiaal, afhankelijk van de voorkant en de afwerking. Een kant-en-klare ombouw is sneller geplaatst maar heeft vaste maten.